uit de media
Het Haarlemse alternatief: PvdA, SP en VVD
Richard Stekelenburg (journalist Haarlems Dagblad) - 18 november 2006
CDA en PvdA lijken tot elkaar veroordeeld na de verkiezingen van 22 november. De peilingen laten immers al weken zien, dat zowel een linkse als een rechtse meerheid er niet in zit. Toch is er een serieus alternatief: de Haarlem-variant. Een combinatie van PvdA, SP en VVD.
De dieppaarse combinatie die sinds een goed half jaar het college van B en W in Haarlem vormt, is uniek in Nederland. Alleen al om die reden wordt er vanuit de diverse landelijke partijbureaus zo nu en dan eens voorzichtig belangstellend gekeken naar die wonderlijke verbintenis die PvdA, SP en VVD zijn aangegaan. En wat blijkt dan? Dat ze een stadsbestuur heeft voortgebracht dat een opmerkelijke voortvarendheid aan de dag legt.
Zelfs bij de oppositie in de Haarlemse gemeenteraad is er bewondering voor hoe het huidige college vaart maakt met een aantal grote issues in de stad. Zo ligt er inmiddels een uitgewerkt plan voor het versneld inlopen van de berg aan achterstallig onderhoud openbare ruimte, is er onlangs een breed gesteunde oplossing voor het langslepende huisvestingsprobleem van het gemeentelijk ambtenarenapparaat gepresenteerd, én ligt er een strak schema om de financiële reserves van de stad op niveau te krijgen. En dat terwijl de nieuwe politieke vrienden elkaar nog maar zes maanden geleden vonden.
Zou een landelijk kabinet van eenzelfde samenstelling denkbaar zijn? Is er ruimte voor een nieuw, dieppaars, elan onder aanvoering van Bos, Marijnissen en Rutte?
Op verzoek van deze krant zitten drie Haarlemse wethouders om de tafel om over de haalbaarheid ervan te filosoferen. ,,Het is zeker niet ondenkbaar’’, zegt Maarten Divendal (PvdA). Chris van Velzen (VVD): ,,Als je het wilt, kan het. Wie had ooit zoiets als ‘Paars’ voor mogelijk gehouden? Het kwam er.’’ Hilde van der Molen (SP): ,,Ik zie de SP graag met de PvdA in de regering zitten. Het liefst met GroenLinks erbij, maar die partij lijkt te klein geworden. Met wie dan? Persoonlijk zeg ik: eerder met de VVD dan met het CDA.’’
Op basis van de partijstandpunten zoals die bijvoorbeeld zijn vastgelegd in de Stemwijzer lijkt het een volstrekt onmogelijke combinatie. Bij slechts vier van de dertig stellingen van de Stemwijzer zijn PvdA, VVD en SP het met elkaar eens. Aan de andere kant: de standpunten lagen tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in Haarlem ogenschijnlijk ook mijlenver uit elkaar. Niemand in Haarlem had vóór 7 maart serieus rekening gehouden met een samenwerking tussen PvdA, SP en VVD. De PvdA zou samen verder gaan met haar vertrouwde partners GroenLinks, met wie ze nota bene een lijstverbinding had, en het CDA. Dat was zo klaar als een klontje. Niet dus.
,,Er was wel een verkiezingsuitslag voor nodig’’, zegt Divendal. ,,Je kón deze combinatie vooraf niet bedenken.’’ In Haarlem werd de PvdA, als grootste partij nog ietsjes groter (11 zetels), verloren GroenLinks en CDA (beide nu vier zetels) en bleef de VVD stabiel (zeven zetels). De opvallendste uitslag werd echter geboekt door de SP, die van twee naar maar liefst zeven zetels sprong.
,,In Haarlem is de verkiezingsuitslag uiteindelijk serieus genomen’’, zegt Chris van Velzen, wethouder voor de VVD. ,,Als je dat landelijk ook doet, en de SP komt volgende week inderdaad boven de twintig zetels uit, dan hoort die partij in de regering. Simpel’’
Van der Molen ziet inhoudelijk nog wel wat beren op de weg voor het zover is. ,,Neem het generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers’’, zegt ze. ,,Na vier jaar Verdonk zal het voor de VVD toch welhaast onmogelijk zijn om daarmee in te stemmen. Maar het belangrijkste verschil tussen VVD en SP zit ‘m in onze ideeën over marktwerking en liberalisering. Op lokaal niveau speelt dat niet zo erg. Landelijk des te meer. Dan kom je aan basisprincipes.’’
Van Velzen werpt tegen: ,,Verschillen worden vaak uitvergroot. Zeker vóór de verkiezingen. Waarom wil de VVD in Den Haag geen generaal pardon? Omdat ze bang is dat er dan over vier jaar weer om gevraagd wordt. Als je dat goed dichttimmert, is er met de VVD vast wel te praten. Al was het maar omdat die groep uitgeprocedeerde asielzoekers de overheid nu ontstellend veel energie en capaciteit kost. Ik zou zeggen: dan maar één keer een streep er onder.’’
Over het onderwerp marktwerking zegt hij: ,,Dat is een middel om tot iets te komen. Het doel is eigenlijk altijd financiële beheersbaarheid. Dan zeg ik, dat kan soms ook op een andere manier. Laten we eerlijk zijn: íedereen is het erover eens dat de opsplitsing van de NS geen goed plan was.’’
Divendal: ,,Natuurlijk zijn verschillen tussen de partijen. Aan de andere kant zeggen een heleboel mensen dat ze ons allemaal maar één pot nat vinden. Die verschillen zijn dus zeker ook relatief. Van Velzen heeft gelijk, ze worden vaak erg uitvergroot.’’
Van Velzen: ,,Ik heb destijds gewoon onze verkiezingsprogramma’s naast elkaar gelegd. Toen bleek dat die elkaar voor zeventig procent dekten. Niet dat ze hetzelfde waren, maar veel uitgangspunten en doelstellingen kwamen overeen. Dan kun je toch samenwerken? Op punten waar je echt van elkaar verschilt, moet je gewoon goede afspraken maken. Dat is alles.’’
Divendal: ,,Hier in Haarlem hebben we de verantwoordelijkheden bovendien zo verdeeld dat iedereen de ruimte heeft om eigen programmapunten waar te maken. Dat succes moet je elkaar gunnen. Vanuit de gemeenschappelijke urgentie die je anderzijds met elkaar deelt. Dan werkt het gewoon. Dat zou landelijk ook kunnen.’’
Over wat die gemeenschappelijke deler van een eventueel dieppaars kabinet moet zijn, zijn de drie Haarlemse wethouders het snel eens: Werk. Werk en economie.
Van der Molen in dat verband: ,,Marijnissen vertelde laatst op de radio over iemand met een goede opleiding die in de bijstand zat. Die had tegen hem gezegd, dat hij geen baan kon krijgen in zijn eigen vakgebied. Waarop Marijnissen had geantwoord: ‘Dan ga je toch in een fabriek werken, om te beginnen’. Dat is een benadering die je natuurlijk ook wel bij de VVD vindt.’’
Divendal: ,,Voor de PvdA zal het altijd prioriteit zijn om mensen weer aan het werk te krijgen.’’
Als Bos, Marijnissen en Rutte, geholpen door een verkiezingsuitslag, na 22 november dus wat meer op overeenkomsten en wat minder op verschillen letten, zou het moeten kunnen, zo’n dieppaarse coalitie. Maar is ook iets om naar te streven?
Divendal: ,,Het gaat er uiteindelijk om met wie je het meest van je eigen standpunten kunt verwezenlijken. Ik kan me een coalitie met het CDA voorstellen. Maar ik zeg ook: als de PvdA de grootste wordt, moet er eerst met de SP gepraat worden. En van de VVD weet ik dat er met die partij goede afspraken te maken zijn.’’
Van Velzen: ,,De combinatie CDA en VVD levert waarschijnlijk geen meerderheid op. Zowel PvdA als SP zal zich niet als derde partij aansluiten en met zowel de ChristenUnie als met klein rechts valt geen beleid te maken. Dan zal de VVD zich dus moeten aansluiten bij de PvdA om niet apriori tot een rol de oppositie veroordeeld te worden.’’
Dit artikel is in het Haarlems Dagblad op zaterdag 18 november afgedrukt.
Reacties
mooie quotegepost op: zondag 19 november 2006 - 22:43:56
Niet zo netjes en zorgvuldig om een concept artikel op de site te zetten. Waarom zal de laatste quote niet in het HD zijn verschenen?
Van der Molen: ,,Zoals gezegd, ik zie de SP graag met de PvdA. En wat mij betreft liever de VVD dan het CDA daarbij. Zo’n Maxime Verhagen, die zo heilig kan praten maar ondertussen de poten onder je stoel vandaan zaagt, daar heb ik persoonlijk weinig mee.’’
Foutje......
Tjagepost op: maandag 20 november 2006 - 10:54:28
Ik begrijp dat jij het ook jammer vindt dat die laatste quote niet in de krant is verschenen, Cees-Jan? Ik namelijk wel. Het waarom? Dat weet ik niet. Laten we het erop houden dat dat het werk is van dezelfde mensen die het bijschrift onder de foto hebben getikt - waar Divendal opeens Van Velsen (met een 's') heet en anderom. Collega's van niveau zogezegd. Greetz.
Jammergepost op: maandag 20 november 2006 - 13:09:26
Tja Richard. Vond het een interessante quote en nu is de quote weg en moeten ze alleen nog mijn reactie deleten........
werk se
Inderdaad leukgepost op: maandag 20 november 2006 - 14:18:16
Inderdaad leuke quote van Hilde. Verder ook leuk artikel trouwens. Je zou er bijna enthousiast van worden, toch Cees-Jan? ;-)
leuk?gepost op: maandag 20 november 2006 - 15:17:40
sorry, maar ik word niet meer zo snel enthousiast van al die artikelen en meningen over de verkiezingen. Ik word enthousiast van de verliefdheid in boer zoekt vrouw. En de VVD moet wel een heel hard verlies lijden als ze met sp en pvda gaan zeker na alle aanvallen op Verdonk en nu Kamp weer. Laten we maar snel gaan stemmen en hoop dat deze toon in de quote van Hilde niet de toon wordt in Haarlem.
De waarheid onder ogen ziengepost op: dinsdag 21 november 2006 - 00:33:01
Prachtige quote Hilde! De waarheid wordt tenminste nog gezegd door onze SP-wethouder, genoteerd door een ervaren journalist en weggecensureerd door een of andere "stagiair"?
Samenwerking tussen Sp VVD en PvdA op landelijk niveau???? Krijg er nu al een vieze smaak van in de mond. Verdonk die er een sport van maakt om zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk weg te sturen. Rutte die in het hoger onderwijs het liefste gisteren leerrechten en collegegelddifferentiatie had ingevoerd. Zalm die morgen alle belastingschijven met 3% wil verlagen, omdat zijn vriendjes in Wassenaar daar het meeste van profiteren. Hogervorst die van de ziekenhuizen nog 200 miljoen extra wilde stelen, maar door de rechter werd tegengehouden; en de noclaim als enige nog rechtvaardig vindt (zelfs het CDA komt in het zicht van de verkiezingen tot het inzicht dat de noclaim asociaal is).
Nee bedankt! De SP wordt zelf gewoon groter dan de VVD, waardoor die in het geheel niet meer noodzakelijk zijn:) Enne wanneer Woutertje dan wat van Petertje afsnoept is iedereen in dit land blij :)
Waldo
